Fauconnier+Selfslagh

menu menu menu
close

Roaring or boring twenties?

De psychologische littekens van de pandemie kunnen mensen nog jaren parten spelen en economisch kwetsbaar maken. De psychische nazorg zal levensbelangrijk zijn, ook in zakelijk perspectief. Daar mag het college van ministers van Volksgezondheid zich nu al over buigen.

Respectabele wetenschappers als socioloog Nicholas Christakis en econoom Paul De Grauwe hebben bij het begin van het nieuwe jaar ingezet op een heruitgave van de ‘roaring twenties’ na Corona. We zullen deze pandemie ongezien snel achter ons laten, volgens de professoren. Optimisme is een morele plicht in deze tijden, maar er vallen toch wel wat kanttekeningen te maken bij de voorspelling van een ongebreideld consumptiefeest.

Het is genoegzaam bekend dat de Spaanse Griep precies een eeuw geleden plaats maakte voor een decennium van bruisende markten. Hoogconjunctuur op vele vlakken: van vertier en erotische uitspattingen tot nieuwe stromingen in mode, muziek en de kunsten. Niet toevallig zagen luxe-merken als Gucci, Hugo Boss en Jaguar het levenslicht in die periode. Toch ook een historische domper op de feestvreugde: die roaring twenties waren destijds verre van eerlijk verdeeld. De wilde feestjes waren er voor de bevoorrechte klasse, die zich in de VS laafde aan sterke drank geleverd door de maffia. De drooglegging maakte alcohol immers illegaal en quasi onbereikbaar voor de grote massa. De gewone man likte nog altijd zijn wonden na een decennium van oorlog en ziekte. Tegen de tijd dat ook hij mocht aanschuiven, eindigde het economisch feest met een fameuze kater, de grote depressie van 1929.

Vandaag is de kloof tussen rijk en arm gelukkig minder diep en valt er uiteraard veel te zeggen voor een economische opleving zodra we allemaal een prik gekregen hebben. De Corona-crisis was dan ook een zeldzaam exemplaar: eentje die veroorzaakt werd door het opzettelijk beperken van de productie- en distributiecapaciteit. De kans op een snelle opleving van de vraag is voor de meeste markten dan ook groot. Relatief weinig mensen zijn vandaag hun baan en koopkracht kwijt. We hebben bovendien meer gespaard omwille van minder uitgaven voor pakweg etentjes, mode en reizen. De goesting om met onze uitgespaarde centen weer in het leven te bijten is groot en kan voor een economische boom zorgen. Het vertrouwen in betere tijden kan consumenten aanmoedigen om weer een nieuwe auto of huis te kopen, bedrijven doen investeren in meer technologie en werknemers opleiden voor betere banen.

Een aantal sectoren is te hard getroffen om straks spontaan te delen in een uitbundig feest.

Maar er is ook een andere kant aan de medaille. Onze overheden hebben een gigantische schuld opgebouwd om de pandemie te bestrijden en bedrijven te redden. Het gat in de begroting moet gevuld met nieuwe belastingen en die zullen snel weer op onze koopkracht wegen. Daarnaast blijven er ook sociaal-economische vraagtekens. Een aantal sectoren is te hard getroffen om straks spontaan te delen in een uitbundig feest. Met overheidsinterventies zijn faillissementen in de reissector, horeca en detailhandel tijdelijk afgewend, maar straks verdwijnt het vangnet en komen er alsnog bedrijven en jobs in gevaar. Zonder inclusie van deze grote groep kunnen we fluiten naar een brede heropleving.

Even belangrijk is de vraag of wij als mensen weer klaar zijn voor massaconsumptie. Velen onder ons hebben afscheid moeten nemen van dierbaren en anderen zijn zwaar getekend door een jaar van isolement. Mijn huisdokter vertelde me gisteren dat ze in haar praktijk beduidend meer jongeren met ernstige mentale problemen over de vloer krijgt. De psychologische littekens van de pandemie kunnen mensen nog voor jaren parten spelen en ook economisch kwetsbaar maken. De psychische nazorg zal dus levensbelangrijk zijn, ook in zakelijk perspectief. Daar mag het verzameld college van ministers van volksgezondheid zich nu al over buigen, vind ik.

Het relance-beleid zal inclusiever en duurzamer moeten zijn dan in de vorige eeuw.

Ook onze bedrijven hebben de verantwoordelijkheid om zich goed voor te bereiden op hun post-corona business. Ze kunnen niet onverkort uitgaan van het meest optmistische scenario want misschien is de klant zelf wel veranderd onder druk van de pandemie en het gedwongen huisarrest. En zijn we met zijn allen misschien wat saaier geworden dan voorheen. We zitten niet meer te wachten op de laatste nieuwe collectie van een hippe designer, willen niet per se meteen weer een exotische reis boeken en zijn meer gaan genieten van de lelijke groentjes bij de lokale boer. Misschien hebben we ook geen twee gezinswagens meer nodig en gaan we wat vaker met de fiets naar het dorp? Elke markt, elk bedrijf en elk merk moet zijn rekening maken en een flexibel pad uittekenen om weer in de gunst te komen van de zoekende consument. Met empathie en groot aanpassingsvermogen in tijden van permanente verandering. Gelukkig zijn er ook zekerheden. De op duurzaamheid gerichte merken van Unilever groeiden 70 % sneller dan de rest van hun producten. Het marktaandeel van merken met een positieve impact op gezondheid en klimaat groeit over alle sectoren heen. Ook bedrijven die tijdens de sanitaire crisis een extra inspanning deden voor hun klanten gaan daar binnenkort de financiële vruchten van plukken.

Een eeuw geleden eindigde het bruisende decennium in mineur. Onze overheden en bedrijven moeten het deze keer bedachtzamer aanpakken. Niet door de feestvreugde te bederven maar door het relance-beleid en de commerciële inspanningen inclusiever en duurzamer te maken.

Written by Marc Fauconnier